Phone Number :  (+98 21) 88746535 - 88746536 (+98) 912 3175779

خرابیهای بتن

PDF دانلود فایل
خرابي ها :
   خرابي در روسازي ... مي­تواند ناشي از 2 دليل اساسي باشد:
اول - خرابي يا نقص روسازي بتني (دال)
   اين خرابي ممكن است به دليل فرايند يخبندان، ذوب،  طراحي غير اصولي و غلط، اجراي نادرست،  مجاورت با مواد شيميايي،  استفاده از مصالح نامرغوب، واكنش قليايي سنگدانه ها،  پوسته شدگي ناشي از كاربردنمك ها براي ذوب يخ و همچنين از آرايش نامناسب داول بارها، تابيدگي،  تنش هاي انبساطي و انقباضي حاصل شود .
 
دوم خرابي هاي مربوط به اساس و بستر
   ممكن است به خورندگي خاك (خاكهاي حاوي سولفات هاي سديم و منيزيم) علت مكندگي و كمانش، شكستهاي گوشه، پلكاني شدن درزها و ... باشد.
مدلهاي خرابي
1- ترك
2- مكندگي
3- پلكاني شدن
4- خرابي درز
5- سوراخ شدگي

 
انواع ترک خوردگی
* ترك خوردگي انقباضي
* ترك خوردگي خطي
* ترك خوردگي ناشي از خستگي
* پوسته پوسته شدن scaling / ترك خوردگي سطحي / شن زدگي
 
1-1 - ترك خوردگي انقباضي:
   ترك هاي انقباضي عبارتند از ترك هاي تارموئي كه معمولاً طول محدود و كوتاهي داشته و در سرتاسر طول دال امتداد نمي­يابند . آنها در طي گيرش و بعمل آمدن بتن شكل گرفته و معمولاً در كل ضخامت دال گسترش پيدا نمي­كند .
   ترك هاي انقباضي، نتيجه انقباض خود بتن بوده و عموماً در طي دوره عمل آوري شكل گرفته­اند. تركها عموماً نسبتاً كوتاه هستند و با فاصله متغير از هم در هر دو جهت طولي و عرضي قرار دارند، به سادگي تشخيص داده مي­شوند .

* براي اين نوع خرابي سطوح شدت خاصي را نمي توان تعريف كرد .
* چنانچه يك يا چند ترك انقباضي در يك دال بخصوص وجود داشته باشد، دال را به عنوان يك دال داراي تركهاي انقباضي شمارش مي­كنند .
* اين نوع خرابي در هر سطح شدتي كه باشد، نيازي به تعمير ندارد.[1]
 
براي كاهش ترك ناشي از انقباض بايد تلاش در كم كردن انقباض با رعايت موارد ذيل نمود :

* كاربرد نسبت آب به سيمان پايين تر
* كاربرد حداقل ذرات ريزدانه در مقايسه با ذرات درشت تر ، اين مقدار حداقل براي دسيابي به كاراريي مناسب و خصوصيات ماله خوري بتن تعيين مي شود .
* انتخاب دانه هاي خوب دانه بندي شده و تميز
* كاربرد افزودني هاي كاهنده آب به منظور كاهش نسبت آب به سيمان
* كاربرد بتن با اسلامپ پايين
* تراكم مناسب بتن
* عمل آوري مناسب و پيوسته بتن بلافاصله پس از پرداخت سطح آن، اين عمل ضمن آن كه حصول به مقاومت مورد نظر را تسريع مي نمايد، ترك هاي انقباضي را نيز كاهش مي­دهد.
 
1-2 - ترك خوردگي خطي :
   اين ترك ها كه دال را به 2 يا 3 تكه تقسيم مي كنند، معمولاً در اثر تركيبي از عوامل از جمله تكرار بارگذاري ترافيكي، تا بخوردگي ناشي از تغييرات حرارتي و تكرار بارگذاري ناشي از رطوبت بوجود مي­آيند .

* دالهايي كه به 4 تكه يا بيشتر تقسيم شده­اند بعنوان دال تقسيم شده شمارش مي­شوند.
* تركهاي با شدت كم معمولاً از تابخوردگي يا اصطكاك ناشي مي­شوند و بعنوان خرابي اصلي سازه­اي به حساب نمي­آيند.
* تركهاي با شدت متوسط يا زياد، معمولاً تركهاي كاري بوده و بعنوان خرابي اصلي سازه­اي محسوب ميشوند.
* تركهاي تارموئي كه تنها چند متر طول دارند و در سرتاسر طول دال امتداد نمي­يابند، بعنوان تركهاي انقباضي حساب مي­شوند.[2]
 
1-3 - ترك خوردگي ناشي از خستگي:
   ترك خوردگي زماني در يك دال روسازي بتني اتفاق مي­افتد كه تنش كششي ناشي از بارگذاري ترافيكي و تغييرات دما و رطوبت از مقاومت كششي بتن تجاوز كند.
* توجه : تكرار تنش هاي كوچكتر از مقاومت كششي بتن نيز مي­تواند موجب ترك خوردگي و نهايتاً گسيختگي دال روسازي شود كه اين نوع ترك خوردگي را ترك خوردگي خستگي مي­نامند.
* تعداد تكرار بارگذاري مجاز براي جلوگيري از ايجاد تركهاي خستگي، وابسته به نسبت تنش ناشي از بارگذاري به مدول گسيختگي بتن مي­باشد. (صفحه 35)
 
1-4 - پوسته پوسته شدن / ترك خوردگي سطحي / شن زدگي:
   ترك خوردگي سطحي با شن زدگي عبارتست از شبكه­اي از ترك هاي ريز يا تارموئي كم عمق كه تنها در قسمت فوقاني رويه بتني گسترش پيدا مي­كند. اين تركها يكديگر را با زاويه 120 درجه قطع مي­كنند. ترك خوردگي سطحي با شن زدگي معمولاً در اثر پرداخت بيش از حد سطح بتن بوجود مي­آيد و ممكن است به پوسته شدن سطح بتن منجر شود كه عبارتست از گسيختگي سطحي دال تا عمق 6 تا 13 ميليمتر.
   پوسته شدن همچنين مي­تواند در اثر پاشيدن نمك به منظور ذوب كردن يخها، اجراي نادرست چرخه هاي يخبندان، ذوب يخ و نامرغوب بودن جنس سنگدانه­ها بوقوع بپيوندد. اين نوع پوسته شدن بصورتي كه در اينجا تعريف شد، در اثر ترك خوردگي نوع D بوجود نمي­آيد. پوسته شدگي بتن همچنين مي­تواند ناشي از علل ديگري شامل رطوبت بيش از حد بتن، كثيف شدن سنگدانه­ها در فرايند پخش و پوشيده شدن آنها از گل و لاي باشد .
 
2- مكندگي:
مكش عبارت است از تلمبه شدن مصالح بستر دال، از ميان درزها و يا ترك ها به علت تغيير شكل دال ناشي از عبور بار. به محض آنكه باري از روي يك درز عبور كند، ابتدا آب موجود در زير دال تحت فشار قرار گرفته و سپس با فشار به زير دال مجاور رانده مي­شود كه اين پديده باعث فرسايش و در نهايت جابجايي ذرات خاك و ايجاد حفره در زير دال خواهد شد.
 
3- پلكاني شدن (Faulting):
پلكاني شدن عبارت است از اختلاف ارتفاع بين دو طرف يك درز كه برخي از علل شايع آن عبارت است از:
1. نشست بر اثر تورم .
2. مكش و يا فرسايش مصالح از زير دال.
3 تابخوردگي لبه­ هاي دال بر اثر تغييرات درجه حرارت و رطوبت.

اين نوع خرابي (پلكاني شدن) بيشتر در روسازيها اتفاق مي­افتد كه هيچ ابزار انتقال باري (داول بار) در درزهاي آن وجود ندارد.
 
4- خرابي درز:
خرابي درز شامل پكيدگي و شكستهاي كلي بتن در نزديكي درزها مي­شود، هيچ روش مكانيكي براي آناليز خرابي درزها وجود ندارد. مهمترين عاملي كه موجب خرابي درز مي­شود، ترك خوردگي " D " شكل بتن مي­باشد (اين نوع ترك خوردگي بعلت انبساط سنگدانه هاي بزرگ در اثر يخبندان و ذوب يخ و همچنين بعلت استفاده از مصالح نامرغوب حاصل مي­شود) .
 
5- سوراخ شدگي (قلوه­كن شدن Punch out):
اين خرابي در منطقه محدوده­اي از دال رخ مي­دهد كه بصورت تكه تكه در آمده باشد و معمولاً بوسيله يك و يا دو ترك به فاصله كمي از يكديگر حدود 5/1 متر مشخص مي­شود، اين خرابي در اثر تكرار بارگذاري سنگين، ناكافي بودن ضخامت دال يا يك عيب موضعي بعلت اجراي نامناسب بتن بوجود مي­آيد.
 
 
 
[1] صفحه 8 نشريه بررسي و مقايسه فني و اقتصادي رويه هاي بتني و آسفالتي
[2] صفحه 8 نشريه بررسي و مقايسه فني و اقتصادي رويه هاي بتني و آسفالتي